Британия фантастика язучысы Х.Г. Уэллс бервакыт болай дигән: "Мин олы яшьтәге ир-атның велосипедта йөргәнен күргәч, кешелекнең киләчәге өчен өметсезләнмәячәкмен". Эйнсның шулай ук ​​велосипедлар турында мәшһүр әйтеме бар, ул болай ди: "Тормыш велосипедта йөргән кебек. Әгәр дә син тигезлекне сакларга телисең икән, алга барырга тиеш". Велосипедлар чыннан да кешеләр өчен шулкадәр мөһимме? Бүген күпчелек кешеләр "соңгы чакрым" юлын чишү өчен куллана торган велосипед тарихи яктан сыйныф һәм җенес киртәләрен ничек җимерде?

Британия язучысы Роберт Пейн язган "Велосипед: Азатлык тәгәрмәче" китабында ул велосипедларның мәдәни тарихын һәм технологик инновацияләрен үзенең ачышлары һәм велосипед сөючесе һәм велосипедчы буларак хисләре белән оста итеп берләштерә, безнең өчен ачыш ясый. Тарих болытлары "Азатлык тәгәрмәче"ндәге азатлык хикәяләрен ачыклады.

1900 еллар тирәсендә велосипедлар миллионлаган кеше өчен көндәлек транспорт чарасына әйләнде. Кешелек тарихында беренче тапкыр эшче сыйныфы мобильләште - алар шулай ук ​​барып-китү мөмкинлегенә ия булдылар, элек тыгыз булган уртак торак хәзер буш калды, шәһәр яны киңәйде, һәм нәтиҗәдә күп шәһәрләрнең географиясе үзгәрде. Моннан тыш, хатын-кызлар велосипедта йөрүдә күбрәк ирек һәм мөмкинлекләр алдылар, һәм велосипедта йөрү хәтта хатын-кызларның сайлау хокукы өчен озак дәвам иткән көрәшендә борылыш ноктасына әйләнде.

Велосипедның популярлыгы автомобильләр чорында бераз кимеде. “1970 еллар уртасына Британиядә велосипедның мәдәни концепциясе иң түбән ноктага җитте. Ул инде нәтиҗәле транспорт чарасы түгел, ә уенчык буларак каралды. Яки тагын да начаррак - юл хәрәкәте корткычы.” Велосипед тарихи яктан күп кешегә илһам бирә аламы, күбрәк кешене спорт белән шөгыльләнергә мәҗбүр итә аламы, спортны форма, колач һәм яңалык белән киңәйтә аламы? Пейн фикеренчә, әгәр сез кайчан да булса велосипедта йөргәндә үзегезне шатлыклы һәм ирекле хис иткән булсагыз, “безнең уртак фикеребез бар: без һәрнәрсәнең велосипедта икәнен беләбез”.

Велосипедларның иң зур йогынтысы, бәлки, аның катгый сыйныф һәм җенес киртәләрен җимерүендәдер, һәм ул алып килгән демократик рух бу җәмгыятьнең көченнән тыш. Британия язучысы Х.Г. Уэллс, бер биографиясендә "велосипедчы лауреаты" дип аталган, үзенең берничә романында велосипедны Британия җәмгыятендәге кискен үзгәрешләрне күрсәтү өчен кулланган. "Шанс тәгәрмәчләре" 1896 елда чәчәк атучы елда басылып чыккан. Төп герой Хупдрайвер, урта сыйныфның түбән тукыма сатучысы ярдәмчесе, велосипед сәяхәтендә урта сыйныфның югары сыйныфыннан булган ханым белән очрашкан. Ул өеннән чыгып киткән. "Велосипед белән авылга сәяхәт" үзенең "иреклелеген" күрсәтү өчен. Уэллс моны Британиядәге социаль сыйныф системасын һәм аңа велосипедның барлыкка килүенең ничек тәэсир итүен сатиралау өчен куллана. Юлда Хупдрайвер ханымга тиң иде. Сассекста авыл юлы буйлап велосипедта барганда, төрле сыйныфларны билгеләүче кием, төркемнәр, кодекслар, кагыйдәләр һәм әхлак кебек социаль конвенцияләр юкка чыга.

Велосипедлар феминистик хәрәкәтне башлап җибәрде дип әйтеп булмый, икесенең үсеше бер-берсе белән туры килә дип әйтергә кирәк. Шулай да, велосипед хатын-кызларның сайлау хокукы өчен озак дәвам иткән көрәшендә борылыш ноктасы булды. Велосипед җитештерүчеләр, әлбәттә, хатын-кызларның да велосипедта йөрүен телиләр. Алар 1819 елда велосипедның иң беренче прототипларыннан бирле хатын-кызлар велосипедларын җитештерәләр. Куркынычсыз велосипед барысын да үзгәртте, һәм велосипедта йөрү хатын-кызлар арасында иң популяр беренче спорт төренә әйләнде. 1893 елга диярлек барлык велосипедлар даҗитештерүчеләр хатын-кызлар модельләрен җитештерәләр иде.

 


Бастырып чыгару вакыты: 2022 елның 23 ноябре